ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥
TOMAR STANZA
ਤੋਮਰ ਛੰਦ:
ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਕੋਪੇ ਸਬੀਰ ॥
ਬਲਵਾਨ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧਨੁ ਤਾਨਿ ਤਿਆਗਤ ਤੀਰ ॥
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਖਿਚ ਕੇ ਤੀਰ ਛਡਦੇ ਹਨ।
ਸਰ ਅੰਗਿ ਜਾਸੁ ਲਗੰਤ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਤੀਰ ਵਜਦੇ ਹਨ,
ਭਟ ਸੁਰਗਿ ਬਾਸ ਕਰੰਤ ॥੩੦੩॥
Getting infuriated in many ways the warriors are discharging arrows by pulling their bows, whosoever is hit by these arrows, he leaves for heaven.303.
(ਉਹ) ਸੂਰਮੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ॥੩੦੩॥
ਕਹੂੰ ਅੰਗ ਭੰਗ ਉਤੰਗ ॥
ਕਿਤੇ ਉੱਚੇ ਕਦ ਵਾਲੇ (ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ) ਅੰਗ ਟੁਟ ਕੇ ਡਿਗੇ ਪਏ ਹਨ।
ਕਹੂੰ ਤੀਰ ਤੇਗ ਸੁਰੰਗ ॥
ਕਿਤੇ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਗਾਂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ (ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ)।
ਕਹੂੰ ਚਉਰ ਚੀਰ ਸੁਬਾਹ ॥
ਕਿਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਚੌਰ ਅਤੇ ਬਸਤ੍ਰ (ਡਿਗੇ ਪਏ ਹਨ)।
ਕਹੂੰ ਸੁਧ ਸੇਲ ਸਨਾਹ ॥੩੦੪॥
There are heaps of chopped limbs lying somewhere and somewhere there are lying arrows and swords, somewhere there are seen garments, somewhere lances and somewhere armours of steel.304.
ਕਿਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੇਜ਼ੇ ਅਤੇ ਕਵਚ (ਟੁਟੇ ਪਏ ਹਨ) ॥੩੦੪॥
ਰਣਿ ਅੰਗ ਰੰਗਤ ਐਸ ॥
ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ (ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ) ਅੰਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗੇ ਪਏ ਹਨ,
ਜਨੁ ਫੁਲ ਕਿੰਸਕ ਜੈਸ ॥
ਮਾਨੋ (ਜਿਵੇਂ) ਕੇਸੂ ਦੇ ਫੁਲ (ਰੁਲ ਰਹੇ ਹੋਣ)।
ਇਕ ਐਸ ਜੂਝ ਮਰੰਤ ॥
ਇਕ (ਯੋਧੇ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੂਝ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ,
ਜਨੁ ਖੇਲਿ ਫਾਗੁ ਬਸੰਤ ॥੩੦੫॥
The warriors are dyed in the colour of war like the kinsuk flowers, some of them are dying while fighting as if they are playing Holi.305.
ਮਾਨੋ ਫਾਗ ਖੇਡ ਕੇ (ਥਕੇ ਹੋਏ ਲੇਟੇ ਹੋਣ) ॥੩੦੫॥
ਇਕ ਧਾਇ ਆਇ ਪਰੰਤ ॥
ਇਕ ਧਾਵਾ ਕਰ ਕੇ ਆ ਪੈਂਦੇ ਹਨ,
ਪਗ ਦ੍ਵੈ ਨ ਭਾਗਿ ਚਲੰਤ ॥
ਦੋ ਕਦਮ ਵੀ ਭਜਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤਜਿ ਤ੍ਰਾਸ ਕਰਤ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥
ਡਰ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਜਨੁ ਖੇਲ ਫਾਗਿ ਧਮਾਰ ॥੩੦੬॥
Someone is coming running and is not retracing even two steps backwards, they are striking blows like playing Holi.306.
ਮਾਨੋ ਫਾਗ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੋਣ ॥੩੦੬॥