ਮਥਾਨ ਛੰਦ ॥
MATHAAN STANZA
ਮਥਾਨ ਛੰਦ।
ਛਾਜੈ ਮਹਾ ਜੋਤਿ ॥
(ਕਲਕੀ ਅਵਤਾਰ ਦੀ) ਜੋਤਿ (ਹਰ ਪਾਸੇ) ਪਸਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਨੰ ਮਨੋਦੋਤਿ ॥
His light shone like the sun
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਮਾਨੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ।
ਜਗਿ ਸੰਕ ਤਜ ਦੀਨ ॥
ਜਗਤ ਨੇ (ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ) ਸ਼ੰਕਾ ਛਡ ਕੇ
ਮਿਲਿ ਬੰਦਨਾ ਕੀਨ ॥੫੬੩॥
The whole world unhesitatingly adored him.563.
ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ (ਉਸ ਦੀ) ਬੰਦਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ॥੫੬੩॥
ਰਾਜੈ ਮਹਾ ਰੂਪ ॥
(ਉਸ ਦਾ) ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਲਾਜੈ ਸਬੈ ਭੂਪ ॥
Before his great beauty, all the kings felt shy
(ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ) ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਗ ਆਨ ਮਾਨੀਸੁ ॥
(ਸਾਰੇ) ਜਗਤ ਨੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਈਸ਼ਵਰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ
ਮਿਲਿ ਭੇਟ ਲੈ ਦੀਸੁ ॥੫੬੪॥
All of them accepted defeat and made offerings to him.564.
(ਅਥਵਾ ਈਨ ਮੰਨ ਲਈ ਹੈ) ਅਤੇ ਭੇਟਾ ਲਿਆ ਕੇ ਮਿਲ ਪਏ ਹਨ ॥੫੬੪॥
ਸੋਭੇ ਮਹਾਰਾਜ ॥
(ਕਲਕੀ) ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਛ੍ਰੀ ਰਹੈ ਲਾਜ ॥
The warriors equivalent to his glory also felt shy
(ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ) ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤਿ ਰੀਝਿ ਮਧੁ ਬੈਨ ॥
ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਮਿਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰਸ ਰੰਗ ਭਰੇ ਨੈਨ ॥੫੬੫॥
His words are very sweet and his eyes are full of enjoyment and pleasure.565.
ਨੈਣ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਵਿਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ॥੫੬੫॥
ਸੋਹਤ ਅਨੂਪਾਛ ॥
ਚੰਗੇ ਅਨੂਪਮ (ਢੰਗ ਨਾਲ) ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਹਨ।
ਕਾਛੇ ਮਨੋ ਕਾਛ ॥
His body is so beautiful as if it was especially fashioned
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਮਾਨੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਰੀਝੈ ਸੁਰੀ ਦੇਖਿ ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਰੀਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਵਲੜੇ ਭੇਖਿ ॥੫੬੬॥
The women of gods and saints are getting pleased. 566.
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਰਾਵਲਾਂ ਵਰਗਾ ਭੇਖ ਹੈ ॥੫੬੬॥
ਦੇਖੇ ਜਿਨੈ ਨੈਕੁ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ (ਕਲਕੀ ਨੂੰ) ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ,
ਲਾਗੈ ਤਿਸੈ ਐਖ ॥
He who saw him even slightly, his eyes kept on looking at him
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲ) ਲਗ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰੀਝੈ ਸੁਰੀ ਨਾਰਿ ॥
ਦੇਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ
ਦੇਖੈ ਧਰੇ ਪ︀ਯਾਰ ॥੫੬੭॥
The women of gods, getting allured are looking with love towards him.567.
ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪੂਰਵਕ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲ) ਤਕਦੀਆਂ ਹਨ ॥੫੬੭॥
ਰੰਗੇ ਮਹਾ ਰੰਗ ॥
ਮਹਾ ਰੰਗ (ਪ੍ਰੇਮ ਰੰਗ) ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਲਾਜੈ ਲਖਿ ਅਨੰਗ ॥
Seeing the beauty-incarnate Lord, the god of love is feeling shy
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ) ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚਿਤਗੰ ਚਿਰੈ ਸਤ੍ਰ ॥
ਵੈਰੀ (ਵੇਖ ਕੇ) ਚਿਤ ਵਿਚ ਚਿੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਲਗੈ ਜਨੋ ਅਤ੍ਰ ॥੫੬੮॥
The enemes are so much fearful in their mind as if they have been ripped by the weapons.568.
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਮਾਨੋ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਲਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ॥੫੬੮॥
ਸੋਭੇ ਮਹਾ ਸੋਭ ॥
ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸੋਭ ਰਹੇ ਹਨ;
ਅਛ੍ਰੀ ਰਹੈ ਲੋਭਿ ॥
The warriors are looking at his glory covetously
ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ਲੋਭਾਇਮਾਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਂਜੇ ਇਸੇ ਨੈਨ ॥
ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰਮਾ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ
ਜਾਗੇ ਮਨੋ ਰੈਨ ॥੫੬੯॥
His eyes are black and touched with antimony, which seem to have awakened continuously for several nights.569.
ਮਾਨੋ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ ॥੫੬੯॥
ਰੂਪੰ ਭਰੇ ਰਾਗ ॥
ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਸੋਭੇ ਸੁ ਸੁਹਾਗ ॥
ਉਹ ਸੌਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਸੋਭ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਾਛੇ ਨਟੰ ਰਾਜ ॥
ਨਟਰਾਜ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ
ਨਾਚੈ ਮਨੋ ਬਾਜ ॥੫੭੦॥
Filled with beauty and love they look magnificent like a comedian king.570.
ਅਤੇ (ਚੰਚਲ ਇਤਨੇ ਹਨ) ਮਾਨੋ ਘੋੜਾ ਨਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ॥੫੭੦॥
ਆਖੈਂ ਮਨੋ ਬਾਨ ॥
ਅੱਖਾਂ ਮਾਨੋ ਬਾਣ ਹੋਣ
ਕੈਧੋ ਧਰੇ ਸਾਨ ॥
ਜੋ ਸਾਣ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤਿਖੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ।
ਜਾਨੇ ਲਗੇ ਜਾਹਿ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ (ਇਹ ਬਾਣ) ਲਗਦੇ ਹਨ,
ਯਾ ਕੋ ਕਹੈ ਕਾਹਿ ॥੫੭੧॥
The black arrows are fitted in the bow and they hit the enemies.571.
ਉਸ ਦਾ (ਹਾਲ) ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ॥੫੭੧॥