ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥
TOMAR STANZA
ਤੋਮਰ ਛੰਦ:
ਜਗ ਜੀਤਿਓ ਜਬ ਸਰਬ ॥
(ਕਲਕੀ ਨੇ) ਜਦ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿਤ ਲਿਆ,
ਤਬ ਬਾਢਿਓ ਅਤਿ ਗਰਬ ॥
When he conquered the whole world, his pride was extremely increased
ਤਾਂ (ਉਸ ਦਾ) ਹੰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ।
ਦੀਅ ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਬਿਸਾਰ ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ
ਇਹ ਭਾਤਿ ਕੀਨ ਬਿਚਾਰ ॥੫੮੩॥
He also forgot the unmanifested Brahmin and said this583
ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਗਾ ॥੫੮੩॥
ਬਿਨੁ ਮੋਹਿ ਦੂਸਰ ਨ ਔਰ ॥
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਜੀ (ਸੱਤਾ) ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਸਿ ਮਾਨ︀ਯੋ ਸਬ ਠਉਰ ॥
“There is no second except me and the same is accepted at all the place
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ ਹੈ।
ਜਗੁ ਜੀਤਿ ਕੀਨ ਗੁਲਾਮ ॥
(ਮੈਂ) ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਿਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ
ਆਪਨ ਜਪਾਯੋ ਨਾਮ ॥੫੮੪॥
I have conquered the whole world and made it my slave and have caused everyone to repeat my name.584.
ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਪਵਾਉਣ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ॥੫੮੪॥
ਜਗਿ ਐਸ ਰੀਤਿ ਚਲਾਇ ॥
ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਰੀਤ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ
ਸਿਰ ਅਤ੍ਰ ਪਤ੍ਰ ਫਿਰਾਇ ॥
I have given life again to the traditional and have swung the canopy over my head
ਅਤੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਛਤ੍ਰ ਫਿਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਬ ਲੋਗ ਆਪਨ ਮਾਨ ॥
ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ (ਸੇਵਕ) ਮੰਨ ਲਿਆ
ਤਰਿ ਆਂਖਿ ਅਉਰ ਨ ਆਨਿ ॥੫੮੫॥
All the people consider me as their own and none other comes to their sight.585.
ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ (ਆਪਣੀ) ਅੱਖ ਹੇਠ ਨਾ ਲਿਆਂਦਾ ॥੫੮੫॥
ਨਹੀ ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜਪੰਤ ॥
ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਪਦਾ ਹੈ,
ਨਹਿ ਦੇਵਿ ਜਾਪੁ ਭਣੰਤ ॥
No one the repeats the name of the Lord-God or the name of any other God goddess
ਨਾ ਹੀ ਦੇਵ (ਭਗਵਾਨ) ਦਾ (ਕੋਈ) ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਬ ਕਾਲ ਦੇਵ ਰਿਸਾਇ ॥
ਤਦ ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ
ਇਕ ਅਉਰ ਪੁਰਖ ਬਨਾਇ ॥੫੮੬॥
” Seeing this the Unamanifested Brahma created another purusha.586.
ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ॥੫੮੬॥
ਰਚਿਅਸੁ ਮਹਿਦੀ ਮੀਰ ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਮੀਰ ਮਹਿਦੀ ਰਚ ਦਿੱਤਾ
ਰਿਸਵੰਤ ਹਾਠ ਹਮੀਰ ॥
Mehdi Mir was created, who was very angry and persistent one
(ਜੋ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ, ਹਠੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ।
ਤਿਹ ਤਉਨ ਕੋ ਬਧੁ ਕੀਨ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ (ਕਲਕੀ) ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ
ਪੁਨਿ ਆਪ ਮੋ ਕੀਅ ਲੀਨ ॥੫੮੭॥
He killed the Kalki incarnation within himself again.587.
ਅਤੇ ਫਿਰ (ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੇ) ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ॥੫੮੭॥
ਜਗ ਜੀਤਿ ਆਪਨ ਕੀਨ ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਿਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ,
ਸਬ ਅੰਤਿ ਕਾਲ ਅਧੀਨ ॥
Those who conquered, the made it there possession they are all under the control of KAL (death) in the end
(ਉਹ) ਸਾਰੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ (ਮਰ ਗਏ)।
ਇਹ ਭਾਤਿ ਪੂਰਨ ਸੁ ਧਾਰਿ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ
ਭਏ ਚੌਬਿਸੇ ਅਵਤਾਰ ॥੫੮੮॥
In this way, with complete improvement the description of twenty-fourth incarnation is completed.588.
ਚੌਬੀਸ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ॥੫੮੮॥
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਚਤੁਰ ਬਿਸਤਿ ਕਲਕੀ ਅਵਤਾਰ ਬਰਨਨੰ ਸਮਾਪਤੰ ॥
End of the description of twenty-fourth incarnation in Bachittar natak.
ਇਥੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਚੌਬੀਸਵੇਂ ਕਲਕੀ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ।