ਦੇਵੋ ਵਾਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਤਿ ॥
ਮਨ ਚਿਤ ਕੈ ਕਰਿ ਸੇਵ ॥
ਤਬ ਰੀਝਿ ਹੈ ਗੁਰਦੇਵ ॥
ਤਬ ਹੋਇ ਨਾਥ ਸਨਾਥ ॥
ਜਗਨਾਥ ਦੀਨਾ ਨਾਥ ॥੨੬॥
ਸੁਨਿ ਬੈਨ ਯੌ ਮੁਖਚਾਰ ॥
ਕੀਅ ਚਉਕ ਚਿਤਿ ਬਿਚਾਰ ॥
ਉਠਿ ਲਾਗਿਆ ਹਰਿ ਸੇਵ ॥
ਜਿਹ ਭਾਤਿ ਭਾਖ︀ਯੋ ਦੇਵ ॥੨੭॥
ਪਰਿ ਪਾਇ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥
ਜਿਹ ਮੰਡ ਦੁਸਟ ਅਖੰਡ ॥
ਜ੍ਵਾਲਾਛ ਲੋਚਨ ਧੂਮ ॥
ਹਨਿ ਜਾਸੁ ਡਾਰੇ ਭੂਮਿ ॥੨੮॥
ਤਿਸੁ ਜਾਪਿ ਹੋ ਜਬ ਜਾਪ ॥
ਤਬ ਹੋਇ ਪੂਰਨ ਸ੍ਰਾਪ ॥
ਉਠਿ ਲਾਗ ਕਾਲ ਜਪੰਨ ॥
ਹਠਿ ਤਿਆਗ ਆਵ ਸਰੰਨ ॥੨੯॥
ਜੇ ਜਾਤ ਤਾਸੁ ਸਰੰਨਿ ॥
ਤੇ ਹੈ ਧਰਾ ਮੈ ਧਨਿ ॥
ਤਿਨ ਕਉ ਨ ਕਉਨੈ ਤ੍ਰਾਸ ॥
ਸਬ ਹੋਤ ਕਾਰਜ ਰਾਸ ॥੩੦॥
ਦਸ ਲਛ ਬਰਖ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥
ਰਹ︀ਯੋ ਠਾਢ ਏਕ ਪਗਾਨ ॥
ਚਿਤ ਲਾਇ ਕੀਨੀ ਸੇਵ ॥
ਤਬ ਰੀਝਿ ਗੇ ਗੁਰਦੇਵ ॥੩੧॥
ਜਬ ਭੇਤ ਦੇਵੀ ਦੀਨ ॥
ਤਬ ਸੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੀਨ ॥
ਜਬ ਸੇਵ ਕੀ ਚਿਤ ਲਾਇ ॥
ਤਬ ਰੀਝਿ ਗੇ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥੩੨॥
ਤਬ ਭਯੋ ਸੁ ਐਸ ਉਚਾਰ ॥
ਹਉ ਆਹਿ ਗ੍ਰਬ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥
ਮਮ ਗਰਬ ਕਹੂੰ ਨ ਛੋਰਿ ॥
ਸਭ ਕੀਨ ਜੇਰ ਮਰੋਰਿ ॥੩੩॥
ਤੈ ਗਰਬ ਕੀਨ ਸੁ ਕਾਹਿ ॥
ਨਹਿ ਮੋਹ ਭਾਵਤ ਤਾਹਿ ॥
ਅਬ ਕਹੋ ਏਕ ਬਿਚਾਰ ॥
ਜਿਮਿ ਹੋਇ ਤੋਹਿ ਉਧਾਰ ॥੩੪॥
ਧਰਿ ਸਪਤ ਭੂਮਿ ਵਤਾਰ ॥
ਤਬ ਹੋਇ ਤੋਹਿ ਉਧਾਰਿ ॥
ਸੋਈ ਮਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੀਨ ॥
ਧਰਿ ਜਨਮ ਜਗਤਿ ਨਵੀਨ ॥੩੫॥
ਮੁਰਿ ਨਿੰਦ ਉਸਤਤਿ ਤੂਲਿ ॥
ਇਮਿ ਜਾਨਿ ਜੀਯ ਜਿਨਿ ਭੂਲਿ ॥
ਇਕ ਕਹੋ ਔਰ ਬਿਚਾਰ ॥
ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਕੁਮਾਰ ॥੩੬॥
ਇਕ ਬਿਸਨੁ ਮੋਹਿ ਧਿਆਨ ॥
ਬਹੁ ਸੇਵਿ ਮੋਹਿ ਰਿਝਾਨ ॥
ਤਿਨਿ ਮਾਗਿਆ ਬਰ ਐਸ ॥
ਮਮ ਦੀਨ ਤਾ ਕਹੁ ਤੈਸ ॥੩੭॥
ਮਮ ਤਾਸ ਭੇਦ ਨ ਕੋਇ ॥
ਸਬ ਲੋਕ ਜਾਨਤ ਸੋਇ ॥
ਤਿਹ ਜਾਨ ਹੈ ਕਰਤਾਰ ॥
ਸਬ ਲੋਕ ਅਲੋਕ ਪਹਾਰ ॥੩੮॥
ਜਬ ਜਬ ਧਰੇ ਬਪੁ ਸੋਇ ॥
ਜੋ ਜੋ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਹੋਇ ॥
ਸੋ ਸੋ ਕਥੌ ਅਬਿਚਾਰ ॥
ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਕੁਮਾਰ ॥੩੯॥
ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
ਸੁ ਧਾਰਿ ਮਾਨੁਖੀ ਬਪੁੰ ਸੰਭਾਰਿ ਰਾਮ ਜਾਗਿ ਹੈ ॥
ਬਿਸਾਰਿ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰਣੰ ਜੁਝਾਰ ਸਤ੍ਰੁ ਭਾਗਿ ਹੈ ॥
ਬਿਚਾਰ ਜੌਨ ਜੌਨ ਭਯੋ ਸੁਧਾਰਿ ਸਰਬ ਭਾਖੀਯੋ ॥
ਹਜਾਰ ਕੋਊ ਨ ਕਿਯੋ ਕਰੋ ਬਿਚਾਰਿ ਸਬਦ ਰਾਖੀਯੋ ॥੪੦॥
ਚਿਤਾਰਿ ਬੈਣ ਵਾਕਿਸੰ ਬਿਚਾਰਿ ਬਾਲਮੀਕ ਭਯੋ ॥
ਜੁਝਾਰ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਕੋ ਬਿਚਾਰ ਚਾਰੁ ਉਚਰ︀ਯੋ ॥
ਸੁ ਸਪਤ ਕਾਡਣੋ ਕਥ︀ਯੋ ਅਸਕਤ ਲੋਕੁ ਹੁਇ ਰਹ︀ਯੋ ॥
ਉਤਾਰ ਚਤ੍ਰਆਨਨੋ ਸੁਧਾਰਿ ਐਸ ਕੈ ਕਹ︀ਯੋ ॥੪੧॥
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਤਿ ਆਗਿਆ ਸਮਾਪਤੰ ॥
ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
ਸੁ ਧਾਰਿ ਅਵਤਾਰ ਕੋ ਬਿਚਾਰ ਦੂਜ ਭਾਖਿ ਹੈ ॥
ਬਿਸੇਖ ਚਤ੍ਰਾਨ ਕੇ ਅਸੇਖ ਸ੍ਵਾਦ ਚਾਖਿ ਹੈ ॥
ਅਕਰਖ ਦੇਵਿ ਕਾਲਿਕਾ ਅਨਿਰਖ ਸਬਦ ਉਚਰੋ ॥
ਸੁ ਬੀਨ ਬੀਨ ਕੈ ਬਡੇ ਪ੍ਰਾਬੀਨ ਅਛ੍ਰ ਕੋ ਧਰੋ ॥੧॥
ਬਿਚਾਰਿ ਆਦਿ ਈਸ੍ਵਰੀ ਅਪਾਰ ਸਬਦੁ ਰਾਖੀਐ ॥
ਚਿਤਾਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਾਲ ਕੀ ਜੁ ਚਾਹੀਐ ਸੁ ਭਾਖੀਐ ॥
ਨ ਸੰਕ ਚਿਤਿ ਆਨੀਐ ਬਨਾਇ ਆਪ ਲੇਹਗੇ ॥
ਸੁ ਕ੍ਰਿਤ ਕਾਬਿ ਕ੍ਰਿਤ ਕੀ ਕਬੀਸ ਔਰ ਦੇਹਗੇ ॥੨॥
ਸਮਾਨ ਗੁੰਗ ਕੇ ਕਵਿ ਸੁ ਕੈਸੇ ਕਾਬਿ ਭਾਖ ਹੈ ॥
ਅਕਾਲ ਕਾਲ ਕੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਬਨਾਇ ਗ੍ਰੰਥ ਰਾਖਿ ਹੈ ॥
ਸੁ ਭਾਖ︀ਯ ਕਉਮਦੀ ਪੜੇ ਗੁਨੀ ਅਸੇਖ ਰੀਝ ਹੈ ॥
ਬਿਚਾਰਿ ਆਪਨੀ ਕ੍ਰਿਤੰ ਬਿਸੇਖ ਚਿਤਿ ਖੀਝਿ ਹੈ ॥੩॥
ਬਚਿਤ੍ਰ ਕਾਬ੍ਰਯ ਕੀ ਕਥਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਜ ਭਾਖੀਐ ॥
ਸੁ ਸਿਧ ਬ੍ਰਿਧ ਦਾਇਨੀ ਸਮ੍ਰਿਧ ਬੈਨ ਰਾਖੀਐ ॥
ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਿਰਮਲੀ ਮਹਾ ਬਚਿਤ੍ਰ ਕਾਬ੍ਰਯ ਕਥੀਐ ॥
ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਬਦ ਊਪਜੈ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੌ ਨ ਕਿਜੀਐ ॥੪॥
ਸੁ ਸੇਵ ਕਾਲ ਦੇਵ ਕੀ ਅਭੇਵ ਜਾਨਿ ਕੀਜੀਐ ॥
ਪ੍ਰਭਾਤ ਉਠਿ ਤਾਸੁ ਕੋ ਮਹਾਤ ਨਾਮ ਲੀਜੀਐ ॥
ਅਸੰਖ ਦਾਨ ਦੇਹਿਗੋ ਦੁਰੰਤ ਸਤ੍ਰੁ ਘਾਇ ਹੈ ॥
ਸੁ ਪਾਨ ਰਾਖਿ ਆਪਨੋ ਅਜਾਨ ਕੋ ਬਚਾਇ ਹੈ ॥੫॥
ਨ ਸੰਤ ਬਾਰ ਬਾਕਿ ਹੈ ਅਸੰਤ ਜੂਝਿ ਹੈ ਬਲੀ ॥
ਬਿਸੇਖ ਸੈਨ ਭਾਜ ਹੈ ਸਿਤੰਸ ਰੇਣ ਨਿਰਦਲੀ ॥
ਕਿ ਆਨਿ ਆਪੁ ਹਾਥ ਦੈ ਬਚਾਇ ਮੋਹਿ ਲੇਹਿੰਗੇ ॥
ਦੁਰੰਤ ਘਾਟ ਅਉਘਟੇ ਕਿ ਦੇਖਨੈ ਨ ਦੇਹਿੰਗੇ ॥੬॥
ਇਤਿ ਅਵਤਾਰ ਬਾਲਮੀਕ ਪ੍ਰਿਥਮ ਸਮਾਪਤੰ ॥੧॥